Hukuk

"4 dakikada oku"İdeal Hukukçu Hakkında Birtakım Mülâhazalar

Adaleti sembolize eden, adaleti dağıtan ve bunun için her şeyi görmesi gereken bir figürün gözleri neden bağlıdır?  Yazımızda bu soruyu temel alarak bir hukukçunun gözlerini nelere karşı bağlaması gerektiğinden bahsedeceğiz.

Bir kanun uygulayıcısının taraflar arasındaki sınıfsal, maddi ve manevi ayrımlardan etkilenmemesi gerekir. Hukukçunun bu sorumluluğunu göstermesi için hem olaya hem de taraflara, eşit ve adil davranması şarttır. Eğer ki hukukçu tarafların bulunduğu konuma veyahut çıkarlarına yönelik hareketlerde bulunursa adalet tecelli etmeyecektir. İşte bunu engellemek için tarafların nüfuzlarını ve statülerini göz önünde bulundurmaması gerekir. Hukukçunun bulunduğu hukuk sisteminin ve hukuk hiyerarşisinin tepesindekilerin de bu tarafsızlık ilkesine riayet etmeleri gerekir. Hiyerarşinin başındakilerin ve var olan hukuk sisteminin, tarafsızlığı gözetmediği bir düzende adaletin varlığından söz edilemez

Yunan mitolojisindeki Themis ve Roma mitolojisindeki Justitia, bulundukları hukuk sistemlerin bakımından ilahi adaletin tecessümüdürler. Her ikisinin de elinde bir kılıç ve bir terazi bulunmaktadır.  Ayrıca Themis’in gözlerinin kapalı olması ve Justitia ’nın gözlerinin bağlı olmasının nedeni yukarıda saymış olduğumuz sebeplerden kaynaklanmaktadır. İki figürün de gözlerinin bir şekilde kapalı olması sayesinde ellerindeki terazilerde ölçtükleri adalet maddesini daha doğru tartacak ve ellerindeki kılıçla daha doğru şekilde müeyyide uygulayacakladır. Themis’e ve Justitia ’ya atfedilen bu anlamı, günümüzün modern dünyasında hukukçulara yakıştırmak herhalde yanlış olmasa gerekir. Eğer ki bir hukukçu tıpkı Themis ve Justitia gibi gözlerini, yani kişisel düşüncelerini asgari bir düzeye indirmezse ötekileştirmesi ve ön yargılarda bulunması kaçınılmaz olacaktır.

Justitia

Ön yargı; toplum bilimi terimi olarak bireyde öteki bireylere, toplumsal kümelere karşı sevgi ya da düşmanlık duygusu uyanmasına yol açan, koşullanmış bir duygusal tutumu yansıtan sığ inançtır. Kişi kendi görüşünden, kendi özelliğinden hatta kendi yöresinden olmayan birine karşı ön yargıda bulunabilir. Bir insanın bu tutumda olması doğru kabul edilmezken bir hukukçunun bunu yapması, savunması gereken adalete ve tarafsızlığa darbe vuracaktır. Bir hukukçu kendini tamamen ön yargılardan arındırmış olmalıdır. Diğer insanlar gibi çevresindekileri kanıtlanmamış ithamlarla ve kişisel düşüncelerle yargılamaması gerekir. Çünkü hukukçu, toplumun düzeni için diğer insanlar gibi davranamaz. İnsanların hangi dine, mezhebe, renge, yaşam tarzına sahip olduğu onu ilgilendirmez. O sadece kendisine emanet edilmiş olan “adaleti sağlama” görevini yerine getirmelidir.

Ötekileştirme; bir kişinin mevcut durum içerisindeki olgulara aykırı olması nedeniyle veya herhangi bir sebepten dolayı toplumda, yapıda ya da kurumda dışlanması, farklı görülmesidir. Bu farklılıklar onun şahsına münhasır olduğu için başkaları tarafından toplumdan ayrı görülmesine sebep olsa da bu ayrılığın çevresindekiler tarafından ona karşı kullanılmaması, ayrımcılığa maruz kalmaması gerekir ve bu sebepten yargılanması doğru değildir. Hukukçu toplumdaki insanlar gibi ötekileştirilen kişinin farklılıklarını ona karşı bir koz mahiyetinde kullanamaz. O, ötekileştirilen kişiyi içerisinde bulunduğu durumun şartlarından bağımsız bir şekilde yargılamalıdır.

“Adaletsizliği işleyen, çekenden daha sefildir.”

Eflatun

Unutulmamalıdır ki hukukçu da bir insandır ve mükemmel değildir. Kendi fikirleri olacaktır. Ancak bunları asgari ölçülere sabitlemesi gerekir. İdeal bir hukukçu, yargılanan kişinin farklılıklarından bağımsız bir şekilde yargılamalıdır. Kişinin fikrini, dinini, statüsünü, fiziğini, rengini ve dilini göz önünde bulundurmadan tıpkı gözleri bağlı adalet tanrıçası gibi gözlerini bunlara kapatarak yargılamasını gerçekleştirmesi gerekir. Ancak böyle bir durumda adaletten ve tarafsızlıktan söz edilebilir.

Kaynakça

https://www.keykubad.com/adalet-heykelini-sembolunu-yakindan-taniyalim/#:~:text=Bu%20iki%20tanrıçadan%20Themis%27in,olmasının%20nedeni%20tarafsızlığı%20simgelemek%20içindir.&text=Hukukun%20evrensel%20ilkelerini%20simgesel%20olarak,en%20iyi%20şekilde%20ifa adresinden alınmıştır

Bir yorum

  • Ali Korkmaz

    Mükemmel bir makale olmuş, sizin hukuk alanındaki bilgilerinizi daha yakından dinlemek isterim.

Bir Cevap Yazın

%d blogcu bunu beğendi: