Ekonomi,  Gündem

"4 dakikada oku"Kripto Para Hakkında

Öncelikle bir yazımdan daha herkese merhaba. Bu yazımda, güncel bir konu olan ve uzun bir süre de güncelliğini koruyacak gibi gözüken kripto para meselesine değineceğiz. Gelin haber bültenlerinde, birçok programda ve hatta halk arasında da rehavet gören bu konuyu dünden bugüne ve enine boyuna inceleyelim. Sonra da sizi yorumlarınızla baş başa bırakayım.
Öncelikle nedir bu kripto para? Kripto para, ekonomik işlemleri, güvenli(!) bir şekilde sağlamak için kriptografi yani Türkçe ifadesiyle şifreleme yöntemiyle, iş görme şekli nakite alternatif, bir değişim aracı olarak ortaya çıkmış teknolojik bir varlıktır ve sanaldır. Bu paralara dijital, alternatif veya sanal döviz diyebiliriz. Kripto varlıklar, merkezi elektronik para ve merkezi bankacılık sistemlerin tersine tümüyle merkeziyetsizlerdir. Yani  devletlerin merkez bankaları gibi herhangi bir ana üsleri, yoktur. Her bir kripto para biriminin  merkeziyetsizliği, genel işlem data tabanı olan dağıtık muhasebe defteri olarak iş görür ve bir blok zincirinden meydana gelir.

Tüm bu özellikleri taşıyan ilk sanal para birimi, 2009 yılında Satoshi Nakamoto tarafından oluşturulan Bitcoin’dir ve o zamandan beri birçok farklı kripto para meydana getirilmiştir. Bitcoin dışındaki kripto para birimlerine de genel olarak ekonomi ilgilileri tarafından altcoin ismi verilmiştir.

Kripto paraların mevcut otoriteler tarafından halka inmesini sağlayan cazip özelliklerinden ilki taklitlerinin zor oluşudur. Örneğin; birçok ülkede, gerek kağıt gerek madeni sahte paralar basılırken ve sahte olup olmadığının anlaşılması da zor iken, kripto paralarda bu durum söz konusu olamaz çünkü herhangi bir biçimleri yoktur. Bu özellikleri, muhafaza edilmelerini de kolay kılar. İkinci ve belki de vatandaşlar tarafından en cazip görülen özelliği ise internet ağının müthiş yaygın olduğu, birçok bilim adamının teknoloji çağı olarak adlandırdığı günümüzde, kripto paraların anbean değerleneceği ve insanların kripto paralara yatırım yaparak zengin olacağı düşüncesidir. Gittikçe robotikleşen bu çağda insanlar, el emeklerinin karşılığını artık alamadığını düşünüyor ve iş güçlerini robot ve makine gibi  varlıklara kaptıracağını düşünüyor. Dolayısıyla işsizlik korkusu, insanları hızla kripto paralara yöneltiyor ve yatırım yapmaya başlıyorlar.

Son cazip özelliği ise dünya üzerinde artan hareketsiz yaşam oranıdır. Psikoloji alanında yapılan çalışmalara göre, insanlar artık para yatırma, çekme, alışverişe gitme gibi aktiviteleri yorucu, sıkıcı ve zor bulmaya başlıyor. Dolayısıyla, kripto paraların bugün neredeyse hepimizin ellerinin altında olan, teknolojik cihazlar yoluyla iş görmesi halkta büyük bir memnuniyet yaratmış durumda.  Ayrıca, kripto paraların bundan sonra geniş kitleler tarafından kullanılacağını düşünen halk, şimdiden internet üzerinden ekonomik işlerini görmeye başladı.

Peki bu kadar avantajdan sonra dezavantajlarından bahsetmemek olur mu? Tabi ki olmaz. Yazımın son kısmında bu konudaki eleştirilere göz atacağız;

Dünya üzerinde birçok bankaya göre, bu paralar dolandırıcılar için biçilmez kaftan. Kripto paralara yatırım yapan insanların kandırılacağını ve büyük zararlara uğrayacaklarını düşünüyorlar. Bu tezlerinin en büyük dayanağı ise coinlerin başta da anlattığım gibi merkeziyetsiz olması. Yani, dolandırıcılık durumunda önünde tepki gösterecekleri bir merkez bile bulunmuyor.
İkincisi ise, kripto paraların devletlerin para birimlerinin değerini düşüreceği düşüncesi. Örneğin; bir ülkede vatandaşlar arasında kripto varlık kullanım oranı %100’lere yaklaştı. Böyle bir durumda devletlerin para birimleri, kullanım görmeyeceğinden devletlerin ekonomileri çökebilir ve bu devletlerin sonunu dahi hazırlayabilir. Dolayısıyla, mevcut siyasiler ve devletçi kimseler buna tavır almış durumda.

Son olarak, kripto paraların internet vasıtasıyla kullanılıyor olması birçok otorite tarafından teknolojik suçları arttıracağı yönünde eleştiri alıyor. Örneğin; devlet para birimleri yoluyla sağlanan herhangi bir akış, devletler tarafından kontrol edilebilirken kripto paraların merkeziyetsizliği, devlet gibi bir kontrol mekanizmasını ortadan kaldırıyor. Dolayısıyla, internet üzerinden kripto varlıklarla işlenen bir suç, herhangi bir siyasi varlıkla denetlenemiyor ve sonuç olarak suçlulara gün doğuyor.

Özetle, kripto paraların uzak bir geçmişi bulunmuyor ve ciddi avantajları ve dezavantajları var. Ek olarak, iyi ya da kötü senaryolara yol açabileceği bir gerçek. Bu konuya ilgisi olan tüm okurlarımı kripto varlıklar hususunda dikkatli olmaya davet ederken herkese güvenli, sağlıklı ve huzurlu günler diliyorum. Bir dahaki yazımda görüşmek üzere.

Bir Cevap Yazın